Bureau Beke

Ouderenmishandeling binnen intramurale zorginstellingen

Een handelingsgericht onderzoek om te komen tot een concrete aanpak

Ouderen die door veranderingen in hun fysieke of geestelijke gezondheid afhankelijk zijn van hulp en ondersteuning kunnen slachtoffer worden van ouderenmishandeling. Zij kunnen psychisch of fysiek worden mishandeld, worden verwaarloosd, seksueel misbruikt of financieel worden uitgebuit door een bekende van wie zij afhankelijk zijn. Dit geldt zowel voor ouderen die zelfstandig wonen als voor ouderen in zorginstellingen. De pleger kan iemand uit de huiselijke kring of uit een professionele setting zijn. Soms wordt ouderenmishandeling met opzet gepleegd, maar er kan ook sprake zijn van ontspoorde zorg door overbelaste of onkundige mantelzorgers of professionals. In dit onderzoek wordt dieper ingegaan op ouderenmishandeling binnen intramurale zorginstellingen.

Tijdens het congres ‘Veilige zorg voor ouderen’ op 11 oktober 2016 is opgevallen dat er 1) nog steeds een taboe rust op het onderwerp ouderenmishandeling binnen intramurale zorginstellingen; 2) er sprake is van handelingsverlegenheid in de aanpak van incidenten; 3) er is sprake van twee werelden: de wereld van zorg en de wereld van veiligheid. Ook uit eerder onderzoek van Bureau Beke blijkt dat veel incidenten van ouderenmishandeling intern worden afgedaan. Angst voor een slecht imago en teruglopende cliëntenaantallen weerhouden bestuurders hiervan.

Samen met Movisie onderzoekt Bureau Beke het fenomeen ouderenmishandeling binnen intramurale zorginstellingen om te komen tot een concrete aanpak om het onderwerp bespreekbaar te maken en adequaat aan te pakken. Het onderzoek valt uiteen in verschillende onderdelen. We maken een literatuuroverzicht van risicofactoren voor ouderenmishandeling en ontspoorde zorg, met het accent op intramurale zorginstellingen; dit is reeds uitgevoerd in 2017. Daarnaast inventariseren we via een landelijke survey onder alle intramurale zorginstellingen de werkwijzen, ervaringen en knel- en verbeterpunten als het gaat om het fenomeen ouderenmishandeling. Ook organiseren we bij vier intramurale zorginstellingen een pilot waarbij we inventariseren hoe de aanpak is geregeld, hoe men omgaat met melden bij de IGZ en de politie én welke behoeften er in de praktijk zijn om adequaat met ouderenmishandeling om te gaan. Tot slot willen we met de pilotinstellingen een stappenplan maken voor de verbetering van de aanpak van mishandeling in de intramurale ouderenzorg.

Projectteam

Nico van Oosten (Movisie)
Henk Ferwerda en Juno van Eseveldt (Bureau Beke)

Financiering

Ministerie van VWS, Stichting RCOAK en Fonds Sluyterman Van Loo

Turfstraat 1 6811 HL Arnhem T 026 4438619 info@beke.nl